Bir Sanatçı; ALEXANDER CALDER

HAREKET EDEN HEYKELLER…

Yazımı yazmak için masamın başına oturdum ve birden bire beynimde fırtınalar koptu. Hakkında yazacağım sergiden vazgeçip ani bir kararla başka bir sanatçıdan bahsetmek istedim. Tamamen içgüdüsel, elim kütüphaneye gitti ve direkt o katoloğuçekti.

Geçen hafta sevdiğim bir arkadaşım ile yıllarönce Hollanda’da almış olduğu sanat eğitiminin farklılıklarından bahsetmiştik. Yapmış olduğu kağıttan ve telden heykeller aklımın bir köşesine yerleşmişti. Geçen yıl da, Portakal Sanat ve Kültür Evi’nde“Dünya Sanatının Modern veÇağdaş Ustaları” sergisindeçalışmalarını yakından görmek kısmet olmuş, sergidençok etkilenmiştim. Geliştirdiği Mobil’lerle heykel alanına hareket kavramını sokan ABD’li heykeltıraş ve ressam Alexander Calder‘den bahsediyorum tabi ki!

Alexander Calder (1898-1976) ressam bir anne, heykeltıraş bir baba ve heykeltıraş dede ile sanatla iç içe büyümüş biriydi. Yaratmak için hep teşvik edildi. Yeteneklerine rağmen Calder, Makine Mühendisliğini seçti. Birçok işteçalışsa da içindeki sanatçıya dur diyemeyip ressam olmaya karar verdi. 1923 yılında New York Lig SanatÖğrencileri’ne kayıt yaptırdı.Çalıştığı her malzeme onun oyuncağı gibiydi. 22.000’den fazla eser yaptı. Anıtsal heykeller, stabiles, resim,çizimler, mücevher, mobilya…

Sanat okuduğu yıllarda The National Police Gazette’de illüstratör olarakçalışmaya başladı. Gazete Calder’i Sirk Gösterilerini resimlemesi için görevlendirdi. Sirk dünyasından gerçek anlamda büyülendi ve sirk hayatı onun hayat boyu sürecek ilgisi oldu.

Paris’e taşındıktan sonra, enönemli eserlerinden biri olan“Sirk”i yapmaya başladı.“Sirk” (1926-31) teller veçeşitli malzemelerin bir araya gelmesiyle ortayaçıkan yıllarca devam eden birçalışma oldu.

Bir-Sanatci-ALEXANDER-CALDER-24

Circus 1926-31, Alexander Calder

Bir-Sanatci-ALEXANDER-CALDER-21

Red Nose, Alexander Calder

Bir-Sanatci-ALEXANDER-CALDER-18

Alexander Calder, Le Halebardier (1971), Sprengel Museum, Hannover, Germany

Bir-Sanatci-ALEXANDER-CALDER-17

Alexander Calder (1898–1976), The Three, 1966.

Bir-Sanatci-ALEXANDER-CALDER-5

L’empennage, 1953, CALDER İskoçya Modern Sanat Müzesinde yer alan eseri

Calder, Bauhaus, Rus Konstrüktivistleri, De Stilj hareketiyle birlikte Kinetik (hareket olaylarını inceleyen bilim dalı) Sanat akımının kaynağını oluşturmuştur.

Kinetik Sanat büyükölçüde optiközellikler gösteren bir sanat dalıdır. Kinetik sanat içinözgün etki eserin karşısında hareket eden seyirciden kaynaklanmaktadır. Seyirciler eseri elleyebileceği gibi onu hareket de ettirebilir.

1923’te New York’ta sokak, sirk ve metrodaki insanların eskizlerini yapan Calder, tek birçizgiyle hareket duygusunu yaratabilmişti. Calder, sirklerden de esinlenerek hayvan, akrobat ve palyaçoları işlediği desenler yapmıştır. 1925’te desenlerden yolaçıkıp ilk tel heykellerini yapmaya başlamış, 1927’de devinen oyuncaklarüretmiştir. 1930’larda soyut konstrüksiyonları, portreleri ve tel heykelleriyle Amerika ve Paris’teün kazanmıştır. Mondrian’dan etkilenmiş ve“devinen Mondrianlar”üretmeyi amaçlamıştır. 1931’de Soyutlama– Yaratma Topluluğuna katılmış aynı yıl, figüratif olmayan ilk kinetik konstrüksiyonunu yapmıştır.

Calder’in elle ya da motorla hareket edebilen yapıtlarını, 1932’de Duchamp“mobil”ler olarak adlandırmış. Aynı yıl ARP de sanatçının hareket etmeyen eserleri için“stabil”ler deyiminiönermiştir. Daha sonra bu deyimler tüm diğer heykeller için de kullanılır olmuştur.

Komik ve fantastik olana sürekli ilgi duyan Calder yapıtlarında bu nitelikleri vermeye amaçlamıştı.

Calder’in son sergisi bu ayGagosian Gallery Londra’da gerçekleşti.

Bir-Sanatci-ALEXANDER-CALDER-12

Londra Gagosian Sanat Galerisindeki Calder sergisinden…

Bir-Sanatci-ALEXANDER-CALDER-11

Calder’in Miro müzesinde yer alan CivaÇeşmesi adlı eseri

Ayrıca en ilginç eserlerinden sayılan dev boyutlu iki eseri Joan Miro Vakıf Müzesi’nde yer alıyor. Calder Vakıf kurulduğunda, arkadaşı Miro’ya CivaÇeşmesi adlı eserini bağışlar. Bu eser 1937 Paris Dünya Fuarı’nda İspanya Pavyonu içinüretilmiştir. Şimdi Vakfın bahçesini süslüyor. Diğer eser ise Coreovada Vakıf’a Mimar Josep Lluis Sert tarafından bağışlanır. Dilerim İstanbul’a da büyük bir sergi olarak gelir Calder’in renkli dünyası…

Neşeli adam sen rahat uyu…

||||| 0 ! |||||

“Bir Sanatçı; ALEXANDER CALDER” için 2 cevap

  1. Çok açıklayıcı ve net bir biçimde anlatmışsınız yüreğinize sağlık, paylaşımınız için TEŞEKKÜRLER

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*