sanati-anlamak-humanizm

Sanatı Anlamak: Hümanizm

Rönesansla görünürde eş anlamlı olan, hümanizmin iki ana bileşeni vardır: Klasik dünyanın sanatlarına ve değerlerine olan ilginin yeniden canlanması ve bireyin hem kendini hem de dünyayı dinsel yanıtlarla değil, akılcılık arayışı ile anlama ve değiştirme yetisinin yenilenmiş anlamı.

“Hümanist” terimi, ilke kez 14. yüzyılda Roma yüksek sanatlarının (geometri, dilbilgisi, şiir, söz sanatı ve ahlak felsefesi) öğretmenleri ile kullanılmıştı. Giderek klasik dünyaya, insani duygulara ve insan ilişkilerine yoğun ilgi duyan eğitimli insanların hepsi için kullanılmaya başlandı.

Hümanizm, her ne kadar başlangıçta edebiyat ve bilim alanında etkin olan bir bilim idiyse de, kendilerini klasik geçmiş ve insan doğasının keşfinde önemli bir rol üstlenebilecek “büyük adamlar” olarak hisseden sanatçılar da yeni bir ilgiyi körükledi. Hümanizm sanatçıların zanaatçılıktan dünya hakkında söyleyecek önemli şeyleri olan bir başka evrene dönüşümlerini başlattı. Hümanizm mantık ve rasyonel sorgulamanın önemini vurgulayarak, teolojinin tanrısalı yüceltip dünyasal olanı günahsal ve çürük sayararak ayaklar altına alan geleneksel egemenliğe savaş açtı. Sanatçılar, kutsallığı sıradan insanlar üzerinde betimleye başladılar. Cennetin kraliçesi olarak Meryem, yüzyıllar süren yaldızlı şaşaasının ardından artık mütevazi bir kız olarak resmediliyordu. Bu eğilim Leonarda’da da açıkça kendini gösterirken, Caravaggio’nun yapıtlarını da etkiledi. Hümanistler, eğitim önemine inandılar çünkü insan zihninin ussal gücünün, evrenin mantıksal yapısını kavrayacağından emindiler. Bu çıkarım, sanatın eğitim amacıyla kurallara bağlanabileceği inancına kaynaklık etti. Bunun sonucunda bu kuralların doğru uygulamalarının gerçekleştirilebileceği sanat akademileri kuruldu. Fransa’da akademik eğitimi en çok etkileyen sanatçı, inanmış bir hümanist ve ilk büyük sanatçı entelektüellerden biri olan Poussin’di.

Başlıca Yapıtlar
Bakire Meryem ve Çocuk İsa Azize Anne ile, 1510 / Leonardo da Vinci

Bu yapıtta Bakire Meryem, Azize Anne’nin dizleri üstüne oturmuştur. Her ikisi de kuzunun kulağını haylazca çekiştirmekte olan Çocuk İsa’ya doğru gülümsemektedirler. Leonardo, Hıristiyan dininin bu temel kişilerini sıradan insani duygular içinde betimleyerek farklılaştırmıştır.

Sanatçının Bir Arkadaşıyla Portresi, Y.1518,Rafaello Sanzio ya da Rafaello

(Geleneksel olarak “eskrim ustası” diye adlandırılır. )

Hümanizm, klasik felsefeye çok benzer bir biçimde dostluğu, romantik ve cinsel aşkın üstünde bir önemle vurgular. Rafaello’nun arkadaşıyla birlikte olan portresi, bu yaklaşımın göstergelerindendir. Saf, insani duygu bağlarının yüceleştirildiği, sevgi dolu ve mahrem bir dostluk portresidir.

Kaynak: …izmler, Sanatı Anlamak / Yem Yayın

  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Email
  • RSS
  • FriendFeed
  • Pinterest
||||| 0 ! |||||
Sanat içinde , , etiketleriyle tarihinde tarafınadan gönderildi.

Ayşin İldeş hakkında

İstanbul Bilgi Üniversitesi Reklamcılık bölümünden mezun olduktan sonra University of The Arts London ve Chelsea College’da iletişim ve medya üzerine eğitim aldı. Çeşitli yayınlarda yıllardır sanat, sinema, müzik, seyahat, dekorasyon ve gastronomi alanlarında freelance editörlük yapıyor. Kurucusu olduğu Oldmag.net'in yanı sıra, farklı markaların da iletişim planlarını ve dijital stratejilerini yönetiyor.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR!

  • Sanatı Anlamak: Uluslararası Gotik
    Sanatı Anlamak: Uluslararası GotikUluslararası Gotik olarak bilinen bu akım 1375-1425 yılları arasında Batı Avrupa’da revaçta olan Gotik sanatın şık bir türeviydi. Her ikisi de süsleme, motif ve renge verdikleri önemle tanımlanırla...
  • Sanatı Anlamak: Yanılsamacılık
    Sanatı Anlamak: YanılsamacılıkYanılsamacılık, Doğalcılık’ın çok özel bir türevidir. Sanatçı, izleyiciyi yanlış betimlenmiş nesneleri gerçek nesneler gibi göstererek kandırmaya çalışır. Canlı varlıklarla karıştırılacak kadar ger...
  • Sanatı Anlamak: Doğalcılık
    Sanatı Anlamak: DoğalcılıkDoğalcılık (Natüralizm), dünyanın en az soyutlama ya da üslupsal bozulmaya uğratılmış biçimde sunumudur. Işık ve yüzey dokusunun inandırıcı efektleri ve duyguların, ruh hallerinin araştırılmasıyla ...
  • Sanatı Anlamak: Perspektifçilik
    Sanatı Anlamak: PerspektifçilikPerspektifçilik, mekanı tuval ya da kağıt gibi iki boyutlu bir yüzey üzerinde üçboyutluluk yanılması yaratarak göstermek için kullanılan çeşitli teknikleri kapsar. Perspektif, 15.yüzyılın ortaların...
  • Sanatı Anlamak: Sekülarizm
    Sanatı Anlamak: SekülarizmSekülarizm, özel ve kamusal insan ilişkilerini dinsel değerler, gelenekler ve kurumların dışında tartışan genel bir eğilimdir. Rönesans boyunca din dışı konulardan etkilenen ya da bunları araştıran...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>