sanati-anlamak-yanilsamacilik

Sanatı Anlamak: Yanılsamacılık

Yanılsamacılık, Doğalcılık’ın çok özel bir türevidir. Sanatçı, izleyiciyi yanlış betimlenmiş nesneleri gerçek nesneler gibi göstererek kandırmaya çalışır. Canlı varlıklarla karıştırılacak kadar gerçek bir sanat yaratmaya çalışan bu akım, aynı zamanda klasik tutkudan büyük ölçüde etkilenen Rönensans’ın da özünü oluşturur. Yanılsamacılık’ta kullanılan iki temel teknik ‘trompe l’oeil’ve ‘quadratura’dır. Fransızca ‘trompe l’oeil’ ‘göz aldatmacısı’anlamındadır ve izleyicide örneğin bir elma resmine değil de gerçek bir elmaya bakıyormuş yanılsamasını yaratan resimler için kullanılır. Terim, çoğunlukla ölü doğa resimleri ya da dışa kapalı, çoğu kez ev içi ortamlardaki küçük nesneleri betimleyen yapıtlarla bağlantılı olarak kullanılır.

‘Quadratura’ bir resim ya da freksin, içinde sergilendiği bina ile karıştırılacak kadar bütünleştiği büyük boyutlu göz aldatmacalarını ifade eder. Sanatçı, bunu kendi yapıtında yapıtın içinde yer aldığı binayı taklit ederek başarır. Dolayısıyla quadratura bulunduğu yere özgüdür. Eğer konumladığı yer her zaman aynı biçimde aydınlatılıyorsa daha da kandırıcıdır. Sanatçı bu durumda yapının aydınlatma efektini kendi yapıtında da sürdürür.

Yanılsama teknikleri yandan ya da alttan görülen bir şeyin boyunu kısa gösterme, perspektif ve chiaroscuro’yu (ışık-gölge zıtlığını) içerir. Bu tekniklerin hepsi erken Klasik Dönem’de (y.İÖ 480-450) geliştirilmiştir ve Rönesans sanatçıları tarafından bütün olanaklarıyla kullanılmıştır.

Mantegna, yanılsamacı tavan süslemesini kullanan ilk Rönesans sanatçısıdır. Gonzaga Ailesi’nin Düklük Sarayı’ndaki gelin odasının boyutlarını göz aldatmacısı ile ‘genişletmiştir’. Quadratura’nın Yanılsamalıcık’ı yenilikçi bir biçimde kullanışı, Correggio’nun Parma’daki 5.Giovanni Evangelista Kilisesi’nin küçük kubbesinin süslemesine esin kaynağı olmuştur. Bunların her ikisi de ‘aşağıdan yukarıya’ anlamındaki “di sotto in su” olarak adlandırılan yanılsamacılık biçimlerinin önde gelen örnekleridir.

BAŞLICA YAPITLAR /

Camera degli Sposi,1465-74 ANDREA MANTEGNA

Camera degli Sposi’de durup yukarıya bakmak bir kuyunun içinde olmak gibidir. Tavan, yuvarlak bir duvardan gökyüzüne açılıyor gibi görünür. Bu efekt bir gelin odası için özellikle şaşırtıcı, irkilticidir. Sanki özel bir ortama başkalarının davtesiz giriverdiği duygusunu yaratır. Mantegna, özellikle küçük meleklerde dikkat çeken kısaltım ve quadratura yöntemlerini dramatik yanılsama efektleri yaratmak için kullanmıştır.

Kaynak: YEM Yayın …izmler / Sanatı Anlamak

  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Email
  • RSS
  • FriendFeed
  • Pinterest
||||| 0 ! |||||
Sanat içinde , , , etiketleriyle tarihinde tarafınadan gönderildi.

Ayşin İldeş hakkında

İstanbul Bilgi Üniversitesi Reklamcılık bölümünden mezun olduktan sonra University of The Arts London ve Chelsea College’da iletişim ve medya üzerine eğitim aldı. Çeşitli yayınlarda yıllardır sanat, sinema, müzik, seyahat, dekorasyon ve gastronomi alanlarında freelance editörlük yapıyor. Kurucusu olduğu Oldmag.net'in yanı sıra, farklı markaların da iletişim planlarını ve dijital stratejilerini yönetiyor.

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR!

  • Sanatı Anlamak: Doğalcılık
    Sanatı Anlamak: DoğalcılıkDoğalcılık (Natüralizm), dünyanın en az soyutlama ya da üslupsal bozulmaya uğratılmış biçimde sunumudur. Işık ve yüzey dokusunun inandırıcı efektleri ve duyguların, ruh hallerinin araştırılmasıyla ...
  • Sanatı Anlamak: Perspektifçilik
    Sanatı Anlamak: PerspektifçilikPerspektifçilik, mekanı tuval ya da kağıt gibi iki boyutlu bir yüzey üzerinde üçboyutluluk yanılması yaratarak göstermek için kullanılan çeşitli teknikleri kapsar. Perspektif, 15.yüzyılın ortaların...
  • Sanatı Anlamak: Hümanizm
    Sanatı Anlamak: HümanizmRönesansla görünürde eş anlamlı olan, hümanizmin iki ana bileşeni vardır: Klasik dünyanın sanatlarına ve değerlerine olan ilginin yeniden canlanması ve bireyin hem kendini hem de dünyayı dinsel yan...
  • Sanatı Anlamak: Uluslararası Gotik
    Sanatı Anlamak: Uluslararası GotikUluslararası Gotik olarak bilinen bu akım 1375-1425 yılları arasında Batı Avrupa’da revaçta olan Gotik sanatın şık bir türeviydi. Her ikisi de süsleme, motif ve renge verdikleri önemle tanımlanırla...
  • MART AYI SERGİLERİ
    MART AYI SERGİLERİÜlkemizde yaşanan üzücü olaylar ve geçtiği zor süreç hayat neşemizi alsa, zaman zaman umudumuzu kırsa da bir taraftan güçlü olup, yılmadan çalışıp, üretip hayata sımsıkı tutunmak gerektiğini düşünü...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>