Sürdürülebilirlik Bir Trend Değildir…

Sürdürülebilir Yaşam, Sürdürülebilir Tasarım, Sürdürülebilirlik…
Her geçen gün dahaçok duymaya başladığımız bu kelimenin anlamı ne? Neredençıktı bu kavram ve neden bu kadarçok gündemde? Akılcı ve daha sürdürülebilir geleceğe doğru tasarım ve mimarlık neden bu kadar önemli?

Ben, kendi adıma fark ettim ki, sürdürülebilirlik, dahaçok bir pazarlama stratejisi ya da yeni bir trendmiş gibi algılanıyor. Oysa bir şirketin ya da organizasyonun, uzun vadede ayakta durabilmesi için, sürdürülebilirlik ilkelerine göre hareket etmeyiöğrenmesi, etik bir tercih değil, zorunluluk. İşin ciddiyetini anlamaya başladığımda, ilk Blog yazılarımdan birini“Sürdürülebilirlik” kavramıüzerine yazmaya karar verdim…

Sürdürülebilirlik ne demektir?

Sürdürülebilirlik, en basit şekliyle,“gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama olanaklarını tehlikeye atmadan, günün neslinin ihtiyaçlarını karşılayabilmesi” olarak tanımlanabilir.

Sürdürülebilirlik ilk ne zaman dünya gündemine gelmiştir?

İlk defa, 1987’de Birleşmiş MilletlerÇevre Ve Kalkınma Komisyonuna bağlı Brundtland Komisyonunun hazırladığı,“Ortak Geleceğimiz” adlı raporla, sürdürülebilir kalkınma kavramı dünya gündemine girmiştir.

Neymiş ortak geleceğimiz, neden“Sürdürülebilir” olmak zorundayız?

Her şeyi hızla tüketiyoruz. Enerji kaynakları tükenmekte. Bu eğilimi durdurmazsak, dar boğaza giriyoruz. Sürdürülebilirlik,  var olanı bozmamak, koruyabilmek anlamına geliyor. Sürdürülebilirlikle yakından ilgilenenlerin asıl hayali olanRe-jenerasyon ise, bozulan yerleri düzeltmeye başlamak ve pozitif anlamda katkı yapacak seviyeye gelmekle ilgili bir kavram.

“KırılganÜretim ve Tüketim Şekilleri”ne bir göz atalım…

Çok mu  tüketiyoruz?

Surdurulebilirlik-Bir-Trend-Degildir-1

Gezegendeki herkesin ortalama bir Amerikalının standartlarında yaşayabilmesi için, 5 adet dünyaya ihtiyaç var.

Surdurulebilirlik-Bir-Trend-Degildir-2
Eski bilgisayar atıkları…

Surdurulebilirlik-Bir-Trend-Degildir-3
Hava Kirliliği

Surdurulebilirlik-Bir-Trend-Degildir-4
Su havzalarının kirlenmesi

Surdurulebilirlik-Bir-Trend-Degildir-5
Balıklar ve kuşlar yemekleri plastikten ayırt edemiyor ve yedikleri plastikleri sindiremiyorlar!

Fotoğraf;Chris Jordan
Peki, tüm bu sorunlarınüstesinden nasıl gelinecek? Şirketler, tasarımcılar nasıl hareket edeceklerini nereden bilecek? Toplumlar nasıl dönüşebilir? Günlük hayatta somut adımlara nasıl geçilebilir?

Şirketler, yerel yönetimler, sürdürülebilirlik yolunda uygulamalar için kesinlik ve açıklık getiren tanım ve metotlara ihtiyaç duymaktadırlar. 1989’da İsveç’te, yüzlerce kuruluşun bu yola girebilmesi için, eğitim, danışmanlık ve araştırma hizmetleri veren“The Natural Step” ( TNS ) isimli bir organizasyon kurulmuş. Bugün, Interface, IKEA, Nike, Starbucks, Hydropolymers, Rohm and Haas gibi pekçok şirket TNS ileçalışmakta.

200 kadar biliminsanı ve uzman,“Neyin sürdürülemez olduğunu bulabilirsek eğer, geri kalan her şey sürdürülebilirdir” düşüncesinden yolaçıkarak, 2 senelikçalışmalar sonucunda, TNS Frame Work isimli, karmaşık sistemlerde planlama yapmak için tasarlanmış, kapsamlı bir model oluşturulmuşlar ve sürdürülebilir bir toplum için 4 birbiriyleörtüşmeyen ana prensip belirlemişler;

1_Yerküredençıkarttığımız, ağır metaller veya fosil yakıtlar gibi, bazı maddelerin yeryüzünde sistematik olarak birikmelerine sebep olan katkımızı elimine etmeliyiz.
Demir veya alüminyum gibi metaller, yeryüzünde de o kadarçok var ki, yeraltından istediğiniz kadarçıkartın, yer altı ve yerüstü konsantrasyonlarını arttıramıyorsunuz. Ancak Uranyum gibi ağır metaller ya da fosil yakıtlaröyle değil! Yeryüzünde bulunmayan bu ağır metallerin yerkürede sistematik olarak artışına sebep oluyorsak, o zaman bu ilkeye takılıyoruz vesürdürülemez bir şey yapıyoruz demektir. Elbette, bugün niyet etsek, bu ilkeyi hemen yerine getiremiyor, ancak vizyona koyabiliyoruz. Bu ilkeye tam anlamıyla uyabilmek için adımlar atmak ve stratejik bir plan hazırlamak gerekiyor ve TNS’nin yaptığı da tam olarak bu!

2_Toplumunürettiği kimyasallar ve bileşenlerin yeryüzünde sistematik olarakçoğalmasına sebep olan katkımızı elimine etmeliyiz. (Diyoksinler, PVC’LER…)
Doğaya yabancı olan, bütün insanüretimleri bu kategoriye giriyor. Peki, hiç mi plastik kullanmayacağız?! Bu pek de mümkün değil belki ama var olanları geri dönüşümlü hale getirmek ve tekrar tekrar kullanmak bir yöntem. Veya onun yerine, yenilebilir kaynaklardan plastik benzeri maddeler elde edilebilir. Doğadaçözünebilen, mısır ya da patates nişastasından elde edilen bioplastikler gibi… Ancak, iş sanıldığındançok daha karmaşık. Bioplastiklerle ilgili tartışmalar da süregelmekte. Biyolojik esaslı plastiklerin elde edilebilmesi için büyük miktarda, genetiği modifiye tarımürünlerinden faydalanılıyor.Çünkü bu modifiyeürünlerin, zararlılarla mücadele ve verimliliği arttırıcıözellikleri var. Zararlıyla mücadele edilmezse, ekonomik yıkımçok daha büyük oluyor. Ayrıca, genetiği modifiye edilmiş bu tohumlar tek sefer kullanılabiliniyor ve buna kısır tohum deniyor ki, bu da, bölgedeki bioçeşitliliğiöldürüyor. Bu da başka bir ihlale sebep oluyor. Ancak, 4 ana ilkeye bağlı kalarak iş yaptığınızda, sürdürülebilirliği sağlamış oluyorsunuz. Yani elimizde sağlam bir check-list var!

3_Artan fiziksel bozulmaya, doğanın ve doğal süreçlerin sistematik olarak yok edilmesine katkımızı elimine etmeliyiz. (Aşırı orman hasadı, hassas yaban hayatı yaşam alanlarına yapılan inşaatlar, kazılar, madencilikçalışmaları…)

Üretim yaparken,çok fazla fosil yakıt harcıyorsanız, ya daçok fazla atıkçıkartıyorsanız,ürettiğiniz şey her ne kadar doğadaçözünebilen olursa olsun, diğer bir ihlale takılıyorsunuz demektir. Ar-ge‘yeönem vererek, bunları da minimuma indirmek durumundasınız.Çözümsüz hiçbir şey yok!!! Sadece, kafalarınçalışma şeklini değiştirmemiz gerekiyor.

Surdurulebilirlik-Bir-Trend-Degildir-6

4_İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılayabilme kapasitelerinin sistematik bir şekilde engellenmesine olan katkımızı elimine etmeliyiz. (Güvenli olmayan ve sağlıksızçalışma koşulları, düşükücretler gibi.)
Bugün,çok şükür ki, sürdürülebilirliği, verimi ve etkileşimi arttıran tasarım buluşlarına ilgisi olan ve tüm dikkatiniçevre dostu,çok amaçlı, modüler ve interaktif objelere, mekânlaraçevirmiş pekçok Blog, başarılı işlere imza atmış mimarlık firmaları, tasarımcılar veüreticiler var. Ben de eğer, bu blogda sizlerle heyecan verici aynı zamanda belli bir ana fikre ve stile sahip iyi tasarımları paylaşabilirsem ne mutlu bana…

*Konu hakkında bilgi ve deneyimlerini paylaşan PınarÖncel ve TunaÖzkiremitçi’ye destekleri içinçok teşekkür ederim. Konu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için onlarıBlog‘larından takip edebilirsiniz.

||||| 0 ! |||||

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*