Yeşil Başkent Stockholm& Hammerby Modeli

İskandinavya her zaman ilgimiçekmiştir. Soğuk iklimine rağmen, Viking geçmişleri ve mitolojiköykülerinin yanı sıra yüksek hayat standartları, enüst düzey kişisel ve basınözgürlükleri, minimalist veözgün tarzı ve tabii ki sağlıklı ve güzel ırkı Avrupa’nın en kuzeyindeki Baltık Denizi, Atlas Okyanusu ve Kuzey Denizi arasındaki bu farklı coğrafyayı zaten yeterinceözel kılıyor. İskandinav yarımadasının doğusunda yer alan İsveç’in başkenti Stockholm’un 2010 yılında Avrupa’nın yeşil başkenti seçilmesi bu bölgeye olan ilgimi daha da artırdı. Kışın 20 saati bulan gecelerin yerini yazınçok renkli beyaz gecelere bıraktığı, bildiğimiz mevsimlerinçok farklı yaşandığı bu bölgede en”yeşil” şehirlerden birini yaratmak pek de kolay olmasa gerek.

Zaten İsveç belki doğası ve demografisi gereği, belki de toplumun bilinç seviyesi ve topluma katlımınının yüksekliğinden dünyamızın karşı karşıya olduğuçevresel tehlikelerin farkına herkestenönce varmış ve sürdürülebilir kalkınma planlarını başarıyla uygulamış. Yenilenebilir enerji kaynaklarınıüst düzey kullanmakta. Temiz atık yakımı teknolojisi ve“Bölgesel merkezi ısıtma’’sistemi sayesinde enerji sistemlerinde merkezi tesislerindeüretilen buhar ya da sıcak su yeraltı boruları ile binalara iletiliyor. Bu sistem sayesinde evlerin ve işyerlereinin yarısından fazlasını ısınıyor ve 1990’dan beri bölgesel merkezi ısıtma kaynaklı karbondioksit emisyonu%60 azalmış.

Sanayi atıkları genel olarakçok yetersiz kullanılan bir enerji kaynağı. Bu atıklarla depolanabilecek enerji miktarı bütün Avrupa’yı ısıtmak için gerekli toplam enerji miktarından daha büyük. Eğer diğerülkeler de İsveç’le aynı bölgesel merkezi ısıtma seviyesine ulaşabilse, Avrupa karbondioksit salımını azaltma hedeflerinin dört katını gerçekleştirebilirmiş. Bölgesel ısıtmada ham petrol kullanımı%80’den%3’e düşmüş. İsveç’te evsel atıkların%20’sinden azı katı atık sahasında depolanıyor. Stockholm’de atıkların%75’i geri dönüşüm amaçlı ya da yakıt olarak kullanılmaküzere toplanmaktada. Evsel atıklarda bu rakam% 95!

Ne dersiniz, fazlasıyla hak etmemişler mi Avrupa’nın ilk yeşil başkenti olmayı?

Stockholm’un güneyinde, göller, kanallar ve Baltık Denizi kenarında konumlanan Hammarby Sjöstad herşeyiyleçevre dostu bir eko-kent. Çöpünü, havasını, suyunu kendi arıtıyor, enerjisini kendiüretiyor. Eskiden bu bölge fabrikaların yoğun olduğu bir sanayi ve liman bölgesiymiş. Daha sonra belediye yatırımcılar veçeşitliçevreörgütlerinin katkılarıyla bambaşka birçehreye kazanmış ve yaklaşık 20bin kişinin yaşadığı en tercih edilen yerleşim bölgelerinden birine dönüşmüş.

Hommerby planı olarak da bilinen ve dünyanın pekçok bölgesi için model olarak kullanılan bu büyükçaplı kentsel dönüşüm projesi, kent merkezindeki konut açığı ve Stockholm’un kazanamadığı 2004 Olimpiyat Oyunları adaylığıçerçevesinde geliştirilmiş. Olimpiyat hayali bir başka bahara ertelenmiş ancak bölge planlandığı gibi inşa edilmeye devam edilmiş. Eko-şehrin, katı atık, su ve enerji dönüşümünü esas alan kendineözgü birçevre programı var. Bütün süreç boyunca doğa mümkün olduğunca korunmuş ve yeni yeşil alanlar oluşturulmuş. Ulaşımın sebep olduğu ağırçevresel sorunlarınönüne raylı sistemle toplu ulaşımı yaygınlaştırarak ve hem bölgede yaşayanların hem deçalışanların arabalarını bölgenin dışındaki otoparklara bırakarakçözmüşler. Deniz ulaşımı ise bedava olarak belediye tarafından sağlanıyor.

Çevreye verilenönem binalarda kullanılan bütün malzemelere de yansımış. Dikkatimiçeken başka bir konu da iklimin sertliğine rağmen evlerin hepsindeçoğunlukla birden fazla balkon ve açık alan mevcut. Sokaklar zaten sadece yayalara ait. Bu kentteçöp kutusu daçöp arabası da yok. Sizçöp poşetini sokakta yer alan uzun borulardan birinden atıyorsunuz. O poşet, yer altında bir bilgisayar vasıtasıyla ayrıştırılarak,çöp arıtma merkezine gidiyor ve enerjiye dönüştürülüyor. Yağmur suları ve her türlü atık su enerjiye dönüştürülmeküzere değerlendiriliyor.

Bütün bunların sonucunda çevreye verilen zararların etkilerinin en az yarı yarıya hafiflediği, daha mutlu ve sağlıklı hayatların yaşandığı bir kent ortayaçıkıyor.

Yesil-Baskent-Stockholm--Hammerby-Modeli-5
Yağmur sularının toplandığı kanallar

Bir sonraki yazımda yeşil başkent bayrağını 2011 yılında devralan Hamburg’da buluşmaküzere..

||||| 0 ! |||||

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*